Quanh năm thiên nhiên đã mang đến cho Mường Lựm những mùa bội thu. Cụ ông Quàng Văn Sướng 110 tuổi và cụ bà Lò Thị Huôi 105 tuổi, hàng ngày vẫn cùng nhau phơi ngô, thóc. Thiên nhiên trong lành đã mang lại cho Mường Lựm nhiều người có tuổi thọ cao. Thung lũng Mường Lựm (huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La), gồm 2 bản Nà Lựm và Nà Lắng. Theo thống kê mới nhất của Ủy ban Dân số , Gia đình và Trẻ em Việt Nam thì đây hiện đang là nơi có nhiều người dân tuổi thọ cao nhất quốc gia.       Nằm cách trung tâm huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La 17 km về phía đông , thung lũng Mường Lựm hiện lên như một bức tranh phong cảnh đồng quê tuyệt đẹp, những ruộng bậc thang vàng óng uốn lượn tầng tầng, lớp lớp nổi bật trên nền xanh thẫm nhấp nhô của núi rừng, những con đường phủ đầy rơm rạ kéo vào tận Bản. Anh cán bộ Ủy ban xã Mường Lựm đưa chúng tôi đến thăm cụ bà Hoàng Thị Xe – 121 tuổi. Cụ rất mừng và đưa chúng tôi đi thăm ngôi nhà cụ đang sống cùng người con gái thứ năm là bà Hoàng Thị Ét năm nay cũng đã 92 tuổi, cụ nói: “Già nhiều tuổi rồi, tai không nghe rõ nhưng mắt còn sáng lắm, còn xâu kim được, còn làm được nhiều việc giúp con cháu”. Rồi cụ chỉ tay ra phía ngoài vườn, nơi có tụi trẻ đang chơi đùa: “Đó là các chắt, các chít của già, chúng là thế hệ thứ năm, thứ sáu sinh ra và lớn lên trong ngôi nhà này”. Trong ánh mắt cụ Xe như bừng lên niềm hạnh phúc khi kể về lũ con cháu, về đại gia đình mình.  Chúng tôi đến bản Nà Lựm, trong bản có 5 cụ đều có độ tuổi 105 đến 110. Hai vợ chồng: cụ ông Quàng Văn Sướng-110 tuổi và cụ bà Lò Thị Huôi-105 tuổi, hàng ngày vẫn cùng nhau chăm sóc vườn cây, phơi ngô,…Cụ bà tâm sự: “Hai vợ chồng già không có con trai, có mấy người con gái đều lấy chồng ở xa, có đứa cháu ở cùng, ngày nó đi làm nương, mặt trời xuống dưới núi nó mới về”. Cụ ông tiếp lời: “Lùi vào phía trong bản còn có hai vợ chồng cụ Hà Văn Só và Hà Thị Oi cũng bằng tuổi hai già đây nhưng đông con cháu hơn”… Đã có nhiều đoàn chuyên gia trong và ngoài nước đến  tìm hiểu  về vấn đề tuổi thọ cao của người dân nơi đây. Không có một nguyên nhân gì, một bí quyết hay phương pháp gì ngoài điều kiện tự nhiên khí hậu, địa lý, môi trường phù hợp và hơn cả là tình người thân thiện,gắn kết - Cuộc sống nơi đây thật yên bình và giản dị, con người được tự do sống trong điều kiện thiên nhiên thuần khiết, trong lành.  Cố Hoàng Thị Xe, 121 tuổi (người đang khâu) và các con, cháu, chắt, chút, chít. Xã Mường Lựm, huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La: - Diện tích 5052 ha. - Dân số 2.202 người. Dân tộc: Thái (53%) và Mông (47%). - Khí hậu ôn hoà, mát mẻ quanh năm, nhiệt độ trung bình: 26 độ C. - Số người trên 100 tuổi hiện có 12 người. - Số người có độ tuổi 80 – 100 là 30 người. Bài: Trí Công - Ảnh: Thành Phương, Công Hoan