Nghệ nhân Trần Hữu Nhơn nung vàng theo lối truyền thống. Làm trang sức theo lối truyền thống tại Công ty Duy Minh. Bộ đồ uống rượu đồng khảm bạc thời Minh Mạng triều Nguyễn. Chặn giấy Trấn Vũ bằng bạc triều Nguyễn. Trong căn phòng nhỏ hẹp giữa khu vườn rộng trên đường Đào Duy Anh - thành phố Huế, tộc trưởng kim hoàn Huế Trần Hữu Nhơn (75 tuổi) lấy ra từng món đồ nghề làm vàng bạc xưa từ chiếc cân ta, dũa, ống thổi tới đèn dầu lạc, bễ lò rèn... giới thiệu với chúng tôi. Tuy tuổi cao nhưng đôi mắt nghệ nhân kim hoàn vẫn tinh tường, đôi tay múa lượn tu chỉnh những đường nét của tác phẩm “Quan Thế Âm” chạm bạc trên kính.  Ông đến với nghề kim hoàn từ năm 4 tuổi, nay ông chỉ mong gìn giữ và phát triển nghề truyền thống này đang có nguy cơ mai một. Ông  cho biết: Nghề làm đồ trang sức bằng vàng, bạc, chạm vàng, chạm bạc phục hưng từ đầu triều Nguyễn (1820-1945). Cuối triều Nguyễn có nghệ nhân Nguyễn Hữu Tường (1883-1969) được coi là người thợ kim hoàn số một của cung đình từng được Hoàng triều giao làm bảo vật như kim bửu (con dấu bằng vàng), kim sách (sách bằng vàng), mũ khảm bạc, vàng ngọc cho vua; tu bổ phẩm phục cho vua, quan trong triều trong dịp lễ tế Nam Giao. Nhiều hiện vật đó hiện còn lưu giữ ở Bảo tàng Mỹ thuật Cung đình Huế. Sau khi Huế không còn giữ vai trò là kinh đô, người thợ nghề kim hoàn Huế mở rộng hoạt động tìm thị trường mới, đưa sản phẩm vượt ra ngoài chức năng lễ nghi và bảo vật. Sử dụng nguyên liệu vàng, bạc, đá quí, bằng kỹ thuật đậu, trơn, chạm làm trang sức các loại như vòng, kiềng, nhẫn, bông tai, dây chuyền, lắc chạm mặt ngọc, đính hột xoàn... hay đồ mỹ nghệ vàng bạc như độc bình, bát đĩa, trát, hộp khảm bạc, khảm vàng... Bàn tay tài hoa của thợ kim hoàn đã in đậm nét trên mẫu đồ án tứ linh (hình cá chép, dơi, chim hạc, hổ); hình bát bảo: 8 loại vật quí (quả bầu, tháp bút, ống tiêu, đàn tỳ bà, giò lan, cây kiếm, cái khánh, cây phất trần...); hình bát quả trên mâm bồng (đào, lựu, lê, phật thủ, nho, bầu, bí, mận); hình tứ hựu (bốn cây: trúc, mai, lan, cúc hay cảnh bốn mùa). Kỹ thuật tinh xảo chạm, trổ, đậu, trơn làm nổi các hình, hoa văn lên mặt đồ vàng bạc; tạo hoa văn thủng; kéo Những sản phẩm kim hoàn xứ Huế. vàng bạc đã nấu chảy thành những sợi chỉ rồi uốn ghép ra hình hoa lá, chim thú. Những đường nét chạm trổ mềm mại uyển chuyển, những sợi chỉ vàng, bạc uốn lượn hài hòa quyện màu sắc của vàng, óng ánh của bạc tô điểm cho những sợi dây chuyền, vòng tay, hoa tai, nhẫn, đĩa bạc, chén bạc, hộp đồ trang sức v.v... đáp ứng mọi nhu cầu của khách hàng gần xa. Hình ảnh cuộc sống người dân cố đô Huế đã được tái hiện sinh động,  đầy chất thơ qua bàn tay tài hoa của các nghệ nhân kim hoàn xứ Huế. Bài: Vĩnh Hưng - Ảnh: Đinh Công Hoan