Nụ cười cô gái làng hoa Sa Đéc. Chăm sóc vườn hoa cúc. Sa Đéc sản xuất nhiều loại cây cảnh phục vụ thị trường. Rực rỡ các loài hoa sứ. Chuẩn bị hoa phục vụ dịp Tết. Hơn một trăm năm qua, Sa Đéc nổi tiếng khắp cả nước với nghề trồng hoa, cây cảnh truyền thống. Sản phẩm hoa, cây cảnh của Sa Đéc hiện đang cung cấp cho nhiều thị trường trong và ngoài nước. Thị xã Sa Đéc (tỉnh Đồng tháp) có hơn 1.500 hộ trồng hoa, cây cảnh với trên 1.000 chủng loại hoa cảnh khác nhau, tạo nên một nét riêng độc đáo rực rỡ sắc màu bên con sông Tiền. Bình quân mỗi ha trồng hoa kiểng thu lãi hơn 200 triệu đồng/năm, lãi gấp 5-10 lần trồng lúa. Sa Đéc trồng hoa kiểng với qui mô ngày càng nhiều không chỉ phục vụ trong dịp Tết mà là sản xuất quanh năm phục vụ mọi đối tượng. Hoa và kiểng Sa Đéc không chỉ mang lại nguồn lợi kinh tế cao cho địa phương mà đây là nơi thu hút nhiều du khách trong nước, nước ngoài đến tham quan du lịch. Riêng nhu cầu phục vụ Tết hàng năm, làng hoa kiểng Sa Đéc có trên 2 triệu giỏ hoa kiểng, nhiều nhất là hoa hồng, cúc mâm xôi, vạn thọ, thược dược, mãng đỉnh hồng chiếm từ 40-50%. Chị Phạm Thị Liễu, một nông dân có nhiều năm trong nghề trồng hoa, kiểng ở Tân Quy Đông cho biết: với diện tích gần 2 ha đất, chị thu lợi hàng năm trên 200 triệu đồng, đủ trang trải trong gia đình, nuôi con ăn học và có của dư của để. Anh Trần Văn Sơn ở ấp Khánh Hòa, thôn Tân Khánh Đông, chuyên trồng hoa xương rồng: móc câu vàng, móc câu hồng, khế xanh, khía ba màu, kim hổ, nanh heo. Anh trồng chỉ có 500m2 đất nhưng mỗi tháng bán trên 500 cây với giá 6.000-10.000 đ/cây. Ở Sa Đéc có những ngôi nhà như một “cung điện bình dân”, hoa kiểng bốn mùa khoe sắc. Đặc biệt là có nhiều vườn kiểng nổi tiếng của các nghệ nhân Ngô Văn Hay, Hai Ký, Tư Mạnh, Bảy Chùa có hàng trăm chủng loại kiểng cổ quí hiếm, có từ 50 đến 150 năm tuổi như cần thăng, kim quýt, mai tứ quí, mai vàng, khế… Những loại cây này đã được uốn với đường nét khá độc đáo theo các thế: xung phong, mẫu tử, hoặc tam tòng - tứ đức… trên chót là 3 nhánh nhỏ tiêu biểu cho Nhật - Nguyệt - Tinh. Nhánh kiểng phải “hô, ứng”, nhánh này nghinh thiên, nhánh kia yểm địa… Bên cạnh cây kiểng là hoa, hàng ngày làng hoa Sa Đéc đã xuất từ hàng chục xe hàng hoặc chuyên chở bằng tàu, ghe các loại đưa đi khắp mọi miền đất nước và sang tận Campuchia. Anh Trần Văn Thăng - Hội Sinh vật cảnh Sa Đéc cho biết: Từ Sa Đéc, hoa, cây cảnh đưa đi tiêu thụ ở nhiều địa phương trong cả nước và xuất khẩu. “Trước giải phóng 30/4/1975, ở đây chỉ có 30-40 hộ trồng hoa kiểng, nay đã lên hàng ngàn hộ. Điều mà người dân trồng hoa kiểng Sa Đéc hiện nay quan tâm nhất là có sự tác động của khoa học kỹ thuật về ghép lai tạo giống, làm kiểng bonsai… Hoa kiểng truyền thống ở Sa Đéc, một thứ hàng hóa đặc thù, không chỉ hiệu quả về kinh tế, mà bao hàm cả văn hóa, nghệ thuật, thẩm mỹ, bảo vệ môi trường sinh thái và Sa Đéc trong tương lai không xa trở thành một điểm du lịch lý thú mang sắc thái độc đáo riêng của vùng sông nước Cửu Long”. Một tương lai sáng sủa cho làng hoa kiểng Sa Đéc khi nơi đây vừa được các Hội Sinh vật cảnh bình chọn là con chim đầu đàn về sản xuất hoa tươi và là một “vựa kiểng” lớn nhất đồng bằng sông Cửu Long. Tuy có hơn 176 ha trồng hoa kiểng hiện nay, nhưng nơi đây đã giải quyết việc làm cho gần 3.000 lao động. Hàng năm Sa Đéc cung cấp cho thị trường trong nước và nước ngoài hơn 8 triệu giỏ hoa và hơn 20 ngàn chậu kiểng các loại; doanh thu hàng năm từ nghề trồng hoa kiểng đạt hơn 29 tỷ đồng, qua đó đã góp phần đáng kể trong chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế của thị xã. Những năm gần đây, nhiều hộ trồng hoa kiểng còn mua về nhiều giống mới của các nước Thái Lan, Đài Loan, Trung Quốc. Tỉnh Đồng Tháp đang lập dự án xây dựng “Làng hoa kiểng Sa Đéc” đến 2010 có tổng diện tích là 300 ha,  xây dựng phương án chọn lọc, bảo tồn và phát triển các loại hoa kiểng bản địa đặc thù; ứng dụng công nghệ sinh học vào việc nhân giống, lai tạo giống mới, đưa nghề trồng hoa kiểng trở thành một trong những nghề sản xuất tiềm năng. Bài: Hữu Thành - Ảnh: Tiến Dũng, Minh Quốc, Hữu Thành