Lên đồng (hay còn gọi là hầu đồng, hầu bóng) là một nghi thức trong hoạt động tín ngưỡng dân gian (dòng Saman giáo) của nhiều dân tộc, trong đó có tín ngưỡng dân gian Việt Nam. “Trở về” là loạt tranh về chủ đề lên đồng của hoạ sĩ Vũ Thanh Nghị đã đem đến cho làng tranh những sắc màu mới. Tác phẩm: Chúa Nguyệt Hồ. Tác phẩm: Thổi sáo. Tác phẩm: Lao công. Họa sĩ Vũ Thanh Nghị. Theo quan niệm dân gian, lên đồng là nghi thức giao tiếp với “thần linh” thông qua các tín đồ Saman giáo (ông đồng, bà đồng). Người ta tin rằng các vị thần linh có thể nhập hồn vào thân xác các ông đồng, bà đồng nhằm phán truyền, diệt trừ tà ma, chữa bệnh, ban phúc, ban lộc cho các con nhang, đệ tử. Khi “thần linh” nhập vào đồng thì lúc đó các ông đồng, bà đồng không còn là mình nữa mà là hiện thân của vị thần nhập vào họ. Ở Việt Nam, lên đồng là nghi thức trong các tín ngưỡng thờ Đức Thánh Trần, Thờ Mẫu Tam phủ, Tứ phủ... Theo họa sĩ Vũ Thanh Nghị, với nghệ thuật lập thể, anh có thể gửi gắm được nhiều tình cảm và suy tư, đồng thời dễ dàng thể hiện được sự chuyển động liên tục của nhân vật. “Những hoạt động này đã đến ám ảnh và chiếm lĩnh một phần nhất định trong tâm hồn tôi”. Mỗi bức tranh mang một gam màu chủ định: nóng, lạnh... như thể hiện các cung bậc của thế giới lên đồng vừa tâm linh vừa huyền bí. Vũ Thanh Nghị không chỉ cảm nhận được ý nghĩa sâu sắc của từng nhân vật  mà ở góc độ nghệ thuật, anh còn tìm thấy vẻ đẹp lung linh trong sự kết hợp độc đáo giữa màu sắc của đồ mã, âm nhạc, ánh sáng với trang phục rất riêng biệt cũng như những động tác uyển chuyển, cuồng say lúc nhập đồng qua bức tranh: “Cô bé Thượng ngàn”, “Ông Hoàng Mười”, “Bà chúa Nguyệt Hồ”, “Chầu Mười”, “Chầu Lục”... Bố cục trong tranh của anh thường được chọn lọc kỹ lưỡng. “Trở về” đã đem đến cho làng tranh những sắc màu mới. Bài: Vương Mơ - Ảnh: An Thành Đạt