Nghệ sĩ nhiếp ảnh Lại Diễn Đàm giới thiệu với người xem tác phẩm của mình. “Người nào tính nấy”. “Nhìn mặt mà bắt hình dong”. Ngẫm câu nói của các cụ nhà ta thật là chí lí. Với cái cách nhìn người để đoán tác phẩm, tôi chợt nghĩ, với Lại Diễn Đàm sao mà đúng thế. Cái con người bé nhỏ, ăn nói cũng nhỏ nhẹ ấy toàn chụp những khoảnh khắc man mác của con người, cuộc sống, đặc biệt là nét quê. Lại Diễn Đàm đi nhiều nơi, len lỏi vào những góc nhỏ của các vùng, miền để ghi lại những hình ảnh rất đỗi quen thuộc của cuộc sống, vùng cao có, đồng bằng có, miền biển cũng lưng đầy trong gia tài ảnh của ông. Cùng với sự sáng tạo độc đáo, người xem còn cảm nhận được cách nhìn tinh tế của Lại Diễn Đàm về cuộc sống sôi động và phong phú ở mọi miền đất nước. Tại triển lãm “Quê” mới đây ở Hà Nội, Lại Diễn Đàm đã đem đến cho người xem 60 tác phẩm màu và đen trắng (bằng đúng số tuổi của ông) được sáng tác từ năm 1982 đến nay, từng đạt nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế. Hầu hết các tác phẩm đều hướng về cội nguồn, phản ánh chân thực và sinh động cuộc sống nơi thôn dã: hình ảnh cô gái thăm đồng, tình mẹ con, cảnh têm trầu của mấy bà lão trong hội làng, múc nước giếng làng... Ngoài ra, một số ảnh về sinh hoạt phố cổ, phong cảnh vùng cao cũng khá bắt mắt như thung lũng Tả Van ( Sa Pa - Lào Cai)... “Quê” của Lại Diễn Đàm thật yên bình, giản dị. “Xem những tấm ảnh của Lại Diễn Đàm, ai cũng ngỡ mình đang thơ thẩn, thả hồn ở một nơi nào đó trước vẻ đẹp quê nhà. Ảnh của ông là thế, cứ man mác, bâng khuâng, nhẹ nhàng. Còn ông thì luôn trong hành trình đi săn cái đẹp, hòa lòng mình vào những tấm ảnh, để rồi thổi bùng lên trong lòng người xem ngọn lửa của tình yêu quê hương” - đó là cảm tưởng của nghệ sĩ nhiếp ảnh Đinh Quang Thành về triển lãm này.   “Tôi yêu tất cả, tôi hướng ống kính vào họ, vì đấy là quê hương, quê hương tôi, quê hương chúng ta”, Lại Diễn Đàm đã trải mình với cuộc đời như thế. Một số tác phẩm của NSNA Lại Diễn Đàm tại triển lãm: Sóng lúa. Nắng sớm Sa Pa. Vịnh Hạ Long. Trên cánh đồng muối. Tấc đất tấc vàng. Tuổi trăng tròn. Nghệ sĩ nhiếp ảnh Lại Diễn Đàm sinh năm 1948, tại Nam Định. Ông từng được Liên đoàn Nhiếp ảnh nghệ thuật quốc tế tặng danh hiệu cao quý: Nghệ sĩ Nhiếp ảnh xuất sắc - (E.FIAP) vào năm 2002 và được Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam tặng danh hiệu cao quý Nghệ sĩ Nhiếp ảnh xuất sắc bậc cao - (E.VAPA/G) vào năm 2007. Huy chương Vì sự nghiệp nhiếp ảnh Việt Nam . Hiện ông đang sống và làm việc tại Hà Nội. Bài: Vương Mơ - Ảnh: Diễn Đàm, Hoàng Chương