“Chủ tịch Hồ Chí Minh” – Tô Ngọc Vân (1946). Mang tính đặc thù của nghệ thuật, để phản ánh kịp thời hơi thở của hai cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc, ký họa đã phát huy sở trường và trở thành một thể loại độc đáo, rất "Việt Nam". Thời kháng chiến chống Pháp, các họa sĩ trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương (Hà Nội) đã có mặt trên khắp các mặt trận sáng tác nhiều tác phẩm đáng ghi nhớ: Tô Ngọc Vân với “Đèo Lũng Lô”, Lê Quốc Lộc với “Tiêu thổ kháng chiến”… Đến thời chống Mỹ, ký họa càng đa dạng hơn, các họa sĩ có mặt trên khắp các chiến trường, các tác phẩm được vẽ bằng đủ loại chất liệu: bút chì, bút bi, rồi gạch non, than củi… trên đủ các loại giấy: giấy báo, giấy gói hàng, rồi vỏ bao thuốc lá. Quang Thọ với “Đảo Cồn Cỏ”, Văn Đa với “Cầu Long Biên”, Huy Toàn với “Vượt ngầm"… Để có được những bức ký họa đó, hàng trăm họa sĩ đã lăn lộn chiến đấu trên khắp các chiến trường, nhiều người đã hy sinh, nhiều ký họa bị cháy hoặc thất lạc… Những tác phẩm ấy thực sự đã là nguồn cổ vũ, động viên lớn lao tinh thần chiến đấu của quân và dân góp phần làm nên chiến thắng giành độc lập, tự do cho dân tộc. Báo ảnh Việt Nam xin giới thiệu chùm ký họa của ba tác giả tiêu biểu cho ba thế hệ: Tô Ngọc Vân, Văn Đa và Lê Trí Dũng. Họ là những họa sĩ đã trực tiếp chiến đấu ở các chiến trường với góc nhìn riêng biệt của mỗi người.  “Trú quân” – Tô Ngọc Vân ( 1954). “Sẵn sàng bắn máy bay địch” – Văn Đa. “Phút nghỉ ngơi giữa rừng” – Văn Đa.  “Chòi quan sát tiền tiêu” – Lê Trí Dũng (1972). Bài: Lê Trí Dũng